Joriy yilning 27 may sanasida Botanika instituti Ilmiy kengashining 7-sonli yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Yig‘ilishda kun tartibiga qo‘yilgan masalalar muhokama qilindi.

Loyiha rahbari Yusupov Z.O. FL-7923051878-sonli “O‘zbekiston va Belarus florasining dorivor o‘simlik tularini DNK markerlari yordamida molekulyar-genetik identifikatsiya qilish” loyihasining 2024-yil uchun yillik dasturi va xodimlarning ishchi rejalari tasdiqlash bo‘yicha ma’ruza qildi.

Ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida bajariladigan amaliy tadqiqotlar va innovatsion loyihalarning “Oʻzbekiston-Xitoy” xalqaro qoʻshma tanlovining 87-turi yo‘nalishi bo‘yicha ishtirok etish uchun “Chemotaxonomical and Ethnopharmacological Studies of Medicinal Rhubarb in Uzbekistan and China” nomli loyiha taqdimotida (loyiha rahbari akademik K.Sh. Tojibayev) tadqiqot ishining mazmuni, maqsadi vazifalari, ilmiy-amaliy ahamiyati batafsil yoritildi.

B.f.d. Adilov B.A. “Iqlim xavflari va Markaziy Osiyoning qurg‘oqchil mintaqalari yaylovlarini samarador boshqarishning raqamli resurslari” loyiha rahbari
“Iqlim xavflari va Markaziy Osiyoning qurg‘oqchil mintaqalari yaylovlarini samarador boshqarishning raqamli resurslari”deb nomlangan loyiha qurgʻoqchil hududlardagi yaylov ekotizimlarida iqlim oʻzgarishi keltirib chiqaradigan dolzarb muammolarni hal qilishga qaratilgan. Loyiha yaylovlar unumdorligi va biologik xilma-xillikni saqlash uchun samarali boshqaruv strategiyalarini ishlab chiqish uchun ilgʻor raqamli resurslardan, jumladan, masofadan zondlash texnologiyasi, Geografik axborot tizimlari (GIS) va iqlim modellashtirishdan foydalanishga qaratiladi. Tarixiy iqlim ma’lumotlarini zamonaviy raqamli vositalar bilan integratsiyalashgan holda, loyiha moslashuvchan boshqaruv amaliyotlarini boshqaradigan bashoratli modellarni yaratishga qaratilgan va shu bilan yaylovlarning iqlim xavflariga chidamliligini oshiradi. Ushbu tadqiqot o‘rganilayotgan hududdagi ekologik muvozanatni saqlash va ushbu ekotizimlarga bog‘liq bo‘lgan jamoalarni o‘rganish uchun juda muhimdir. Ushbu loyihaning ilmiy nazariy ahamiyati murakkab ekologik muammolarni hal qilish uchun iqlimshunoslik, ekologiya va raqamli texnologiyalarni birlashtirgan fanlararo yondashuvidadir. Turli iqlim ssenariylari asosida yaylovlar dinamikasining bashoratli modellarini ishlab chiqish va takomillashtirish orqali loyiha ekotizimlarning iqlim o‘zgarishiga munosabatini nazariy tushunishga yordam beradi. U yuqori aniqlikdagi fazoviy va vaqtinchalik ma’lumotlarni birlashtirib, iqlim o‘zgaruvchilari va o‘simlik qoplami o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirlar haqida tushuncha berish orqali ekologik modellashtirish sohasini rivojlantiradi. Bundan tashqari, loyiha qurg‘oqchil hududlardagi tabiiy resurslarni monitoring qilish va boshqarish bo‘yicha yangi metodologiyalarni ishlab chiqishga hissa qo‘shadi, ularni global miqyosdagi o‘xshash ekotizimlarga moslashtirish va qo‘llash mumkin. Natijalar barqaror yer boshqaruvi, iqlimga moslashish strategiyalari va ekologik tadqiqotlarda raqamli resurslarning roli bilan bog‘liq nazariy asoslarni rivojlantirishi kutilmoqda.

O‘zbekiston va Xitoydadagi dorivor Rhodiola turlarini in vitro ko‘paytirish usullarini optimallashtirish: tabiiy resurslardan barqaror foydalanishning biokimyoviy tahlili va bioiqlim asoslari mavzusida loyiha PhD I.J. Jo‘ramurodov tomonidan taqdim etildi.
Ushbu loyihaning ilmiy nazariy ahamiyati uning o‘simlik biotexnologiyasi, farmakognoziya va barqaror qishloq xo‘jaligi sohalarini rivojlantirish salohiyatidadir. In vitro ko‘paytirish usullarini optimallashtirish orqali loyiha dorivor turlarning muvaffaqiyatli qayta tiklanishiga ta’sir qiluvchi omillarni nazariy tushunishga yordam beradi. Rhodiola turlarining biokimyoviy tahlili fitokimyo, xususan, o‘simlik dori vositalarini ishlab chiqish uchun muhim bo‘lgan biofaol birikmalarning tarqalishi va konsentratsiyasi haqidagi bilimlarni oshiradi. Bundan tashqari, bioiqlim omillarini tekshirish Rhodiola turlarining ekologik talablari va moslashish strategiyalari haqida tushuncha beradi, bu esa ekologiya va atrof-muhit fanlarining amaliy va nazariy rivojlanishiga hissa qo‘shadi. Ushbu fanlararo yondashuv nafaqat genetik resurslarni saqlashga yordam beradi, balki biologik xilma-xillikni saqlash va barqaror rivojlanishni rag‘batlantirish bo‘yicha global sa’y-harakatlar bilan uyg‘unlashgan holda dorivor o‘simliklardan barqaror foydalanishni qo‘llab-quvvatlaydi. Ushbu loyiha Bioorganik kimyo instituti bilan hamkorlikda amalga oshirilishi kelishilgan.
Ilmiy Kengash a’zolari loyihaning natijadorligini yanada oshirish uchun o‘z takliflarini berishdi.



